Het jojo-effect is te voorkomen. Lees hier hoe.

AFVALLEN EN AANKOMEN: HET JOJO-EFFECT VERKLAARD

Je bent drie maanden aan het afslanken geweest en je probeert nu je gewicht onder controle te houden. Maar hoe je je best ook doet, stapje voor stapje kom je toch weer wat kilo’s aan. Dat stomme jojo-effect ook! Hoe dat kan? Dat leggen we je hier uit. Gelukkig kun je er ook iets aan doen om het te voorkomen of minimaliseren.

Wat er gebeurt als je afslankt

Als je afslankt, dan verandert er heel veel in je lichaam. Een van de meest opvallende dingen is dat je dan niet alleen vetmassa verliest, maar ook – in mindere mate – vetvrije massa. Je vetvrije massa bestaat uit spierweefsel, botten, organen en vocht. Dit betekent dat als je 100 kg weegt en vervolgens 10 kg afvalt, je misschien 8 kg vet kwijt bent maar ook 2 kg aan spieren, botten, organen en vocht.

Is dat een probleem? 
Nou niet direct levensbedreigend, maar je lichaam ziet het verlies van vetvrije massa wel als een probleem. Minder vetvrije massa betekent dat je lichaam minder goed kan functioneren, iets wat je lichaam interpreteert als dat je overlevingskansen dalen. Je lichaam zal er dus alles aan doen om die vetvrije massa weer op niveau te krijgen.

De praktijk: niet alleen terugvallen

Er is flink veel onderzoek gedaan naar afslanken en het jojo-effect. Wat is de rol van erfelijkheid? Zitten er verschillen tussen mensen als die wel of niet jojoën en wat voor effect heeft (regelmatig) diëten op de lange termijn? We noemen drie belangrijke inzichten:

  1. Het jojo-effect komt voor in allerlei soorten groepen: mannen en vrouwen, jongeren en ouderen, mensen met en zonder overgewicht, armen en rijken etc. 
  2. Mensen vallen vaak niet alleen terug in gewicht, maar worden zelfs iets zwaarder dan dat ze eerst waren. Je valt – als het ware – omhoog in gewicht.
  3. Hoe meer afslankpogingen je doet, hoe sterker het jojo-effect aanwezig is.

Waarom val je omhoog?
Dat is goed te verklaren met wat je nu al weet. Je lichaam wil eigenlijk geen verlies van vetvrije massa en stimuleert onder andere je hongergevoel. Daardoor ga je meer eten en krijg je meer massa. Je vetmassa bouwt zich echter veel sneller op dan je vetvrije massa. Dus voordat je vetvrije massa weer op peil is door meer te eten, heb je in de tussentijd extra vetmassa opgebouwd.

Het jojoën heeft dus eigenlijk weinig te maken met crashen, een spaarstand, snelle koolhydraten of een gebrek aan discipline. Het is een automatische reactie van je lichaam, die moeilijk tegen te houden is.

Je lichaam houdt constant de statistieken bij. Als de spiermassa omlaag gaat, dan worden er maatregelen getroffen.

Hoe kan je een jojo-effect voorkomen?

Het is per persoon verschillend in welke mate het jojo-effect plaatsvindt. Dat hangt van veel factoren af, waarvan er een aantal helaas niet beïnvloedbaar zijn. Maar deze punten wel:

  • Als je wilt afslanken, doe het dan in één keer goed!
  • Kies een afslankdieet uit die je denkt vol te kunnen houden (voor de rest van je leven).
  • Blijf bewegen en doe ook krachtoefeningen om je spiermassa te behouden.
  • Eet daarbij voldoende eiwitten: de bouwstof voor je spieren en botten.
  • Bewaak je slaap. Het helpt je lichaam herstellen waardoor vetvrije massa behouden kan blijven.

Heb je al veel diëten gevolgd met steeds weer het jojo-effect, waardoor je na elke afslankpoging zwaarder uitkomt dan je gestart bent? Dan is het raadzaam om niet weer te gaan diëten, om verdere gewichtstoename te voorkomen. Focus vooral op gewichtstabiel blijven, dat is soms al uitdagend genoeg!

Lees hier hoe je een dieetmindset kan veranderen naar een leefmindset.

Met deze laagdrempelige tips kom je aan voldoende beweging op de dag.

Wil je af van jojoën en diëten en bouwen aan een gezonde leefstijl?

Vraag hier een gratis adviesgesprek aan!